Vraagsteller:
Wat moet een persoon doen als hij te laat voor het gebed komt en merkt dat hij de enige is in de tweede rij? Wat moet hij dan doen?
Shaykh al-‘Oethaymīn:
Als iemand in de moskee aankomt en geen plaats meer vindt in de rij, dan bidt hij alleen — dat wil zeggen: hij bidt achter de rij en volgt de imam — en daar is geen probleem in, en zijn gebed is geldig. Want hij heeft gedaan wat binnen zijn mogelijkheden ligt van de verplichting. En Allāh (ﷻ) heeft gezegd: {Allāh belast geen ziel boven haar vermogen.} (2:286)
Deze man die merkt dat de rij vol is, heeft vier mogelijke situaties:
-
Ofwel staat hij alleen achter de rij;
-
ofwel trekt hij iemand naar zich toe zodat die samen met hem in de rij staat;
-
ofwel gaat hij naar voren en bidt hij naast de imam;
-
ofwel laat hij het gezamenlijke gebed en bidt hij alleen.
Laten we dus bekijken: wat is het beste van deze opties?
Wij zeggen: Wat betreft het naar zich toe trekken van iemand uit de rij, dit is fout en bevat meerdere bezwaren. Want als hij iemand naar achteren trekt zodat die bij hem komt staan, dan:
-
heeft hij die persoon de beloning ontnomen van het blijven in de deugdzame rij (de rij vóór hem),
-
heeft hij die persoon gestoord in zijn gebed,
-
en heeft hij een opening gemaakt in de rij die alleen gedicht kan worden als de hele rij zich verplaatst om het gat te sluiten.
Dit is de eerste [situatie].
En als hij naar voren gaat om naast de imam te gaan staan, dan:
-
als er veel rijen zijn, moet hij over de schouders (en hoofden) van de mensen heen stappen, wat hen stoort,
-
en als er slechts één rij is, dan zal deze rij hinder ondervinden doordat hij tussen de mensen doordringt om bij de imam te komen.
Bovendien is het staan naast de imam in strijd met de soennah, want de soennah is dat de imam alleen staat in zijn rij (vooraan). En als hij naast de imam gaat staan en er komt daarna iemand anders, en we zeggen tegen hem: “Ga ook naar voren en sta naast de imam,” dan worden het er drie, en als er daarna weer iemand komt, vier, dan vijf, enzovoort, totdat het lijkt alsof er geen imam is voor dit gezamenlijke gebed.
Maar nu blijven er voor ons twee situaties over:
De eerste situatie: dat hij het gezamenlijke gebed verlaat. Dit is de derde optie in het geheel, maar in dat geval mist hij de grote beloning van het gezamenlijke gebed.
Ofwel: dat hij alleen in de rij gaat staan, en zijn imam volgt. Dan haalt hij het gezamenlijke gebed, maar mist hij het aansluiten in de rij, omdat hij daar niet toe in staat is. En Allāh (ﷻ) heeft gezegd:
{Allāh belast geen ziel boven haar vermogen.} (2:286), en Hij heeft ook gezegd: {Vreest Allāh zoveel als jullie kunnen.} (64:16)
Wat ik zei (in het begin van mijn antwoord, namelijk dat hij alleen bidt achter de rij) is de sterkste mening, en dit is ook de keuze van Shaykh al-Islām Ibn Taymiyyah (moge Allāh hem genadig zijn), en van onze Shaykh ‘Abder-Raḥmān ibn Nāṣir as-Sa‘dī (moge Allāh hem genadig zijn). Het is ook de madhhab van de drie imams (Aboe Ḥanīfah, Mālik, en ash-Shāfi‘ī) en een riwāyah (overlevering) van imam Aḥmed. Sterker nog, de drie imams zijn van mening dat, zelfs als iemand alleen bidt achter de rij terwijl er ruimte is in de gebedsrij, zijn gebed geldig is. Zij hebben de woorden van de Profeet (ﷺ): “Er is geen gebed voor degene die alleen achter de rij bidt” uitgelegd als een ontkenning van de volledigheid (van het gebed), [en niet van de geldigheid].
Maar de juiste mening is dat het aansluiten in de rij verplicht is. En wie alleen achter de rij bidt, terwijl hij de mogelijkheid heeft om zich bij de rij aan te sluiten, zijn gebed is ongeldig en hij moet het opnieuw doen. Maar als er een excuus is, zoals dat de rij volledig gevuld is, dan vervalt voor hem de verplichting om zich bij de rij aan te sluiten.
Bron: https://alathar.net/home/esound/index.php?op=codevi&coid=58740